{"id":2482,"date":"2014-02-27T16:43:08","date_gmt":"2014-02-27T15:43:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lifetremedal.eu\/?page_id=2482"},"modified":"2023-02-10T15:17:44","modified_gmt":"2023-02-10T14:17:44","slug":"belate","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/humidais\/belate\/","title":{"rendered":"Belate"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\n

Nome do enclave:<\/strong> Belate
\nCategor\u00edas de protecci\u00f3n:<\/strong> Incl\u00faese no LIC ES2200018 Belate. Queda recollido como Solo Non Urbanizable de Protecci\u00f3n polo seu Valor Ambiental, Humidais, nos Plans de Ordenaci\u00f3n do Territorio 2, “Navarra Atl\u00e1ntica e 3 “\u00c1rea central”.
\nLocalizaci\u00f3n:<\/strong> Baztan e Ultzama.
\nRexi\u00f3n:<\/strong> Navarra
\nCoordenada de referencia:<\/strong> 30TXN1166, 30TXN1167, 30TXN1266, 30TXN1267.
\nSuperficie do humidal:<\/strong> 40,31 hect\u00e1reas.
\nAltitude:<\/strong> 835 m de media.<\/p>\n

Ver mapa<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

\"Belate\"<\/p>\n<\/div>\n

 <\/div>\n
Este enclave \u00e9 unha \u00e1rea complexa de m\u00e1is de 40 ha, situada nun val pechado (“O Cerrado) e rodeado por cumios entre 900 e 1.400 m, na divisoria de augas cant\u00e1brico-mediterr\u00e1nea. \u00c9 un mosaico de medios turbosos, \u00e1reas de solos secos e un dep\u00f3sito turboso situados nunha cunca pechada drenada por un regueiro que desaparece nun sumidoiro k\u00e1rstico.<\/h5>\n

A achega de auga ao enclave \u00e9 difusa dende as ladeiras e dende alg\u00fans manaciais, mentres que a drenaxe natural faise esencialmente a trav\u00e9s de sumidoiros nas partes norte e sueste. O val pechado consta de d\u00faas subcuncas hidroloxicamente independentes. En cada unha delas a auga chega dende varios ill\u00f3s ou \u00e1reas difusas de afloramento e desaparece a trav\u00e9s de sumidoiros:<\/p>\n

    \n
  • a subcunca principal \u00e9 a articulada polo regueiro que xorde como un regato difuso dende a ladeira que pecha ao Sur o val pechado, precisamente onde se atopa a turbeira, e posteriormente descende ben definido cara ao Norte. Pouco antes de sumirse recibe a achega dun regueiro lateral menos importante que descende dende o Oeste. Chama a atenci\u00f3n a profunda escavaci\u00f3n que este regueiro ocasionou no leito do val pechado. Esta erosi\u00f3n provocou a aparici\u00f3n de pequenas zonas lamacentas nos noiros que son de grande importancia porque actualmente albergan algunhas das principais comunidades de vexetaci\u00f3n higroturbosa da \u00e1rea de Belate.<\/li>\n
  • a subcunca occidental est\u00e1 formada por polo menos tres arroios. \u00c9 interesante sinalar que non ten ningunha relaci\u00f3n hidrol\u00f3xica coa subcunca principal onde se acha o dep\u00f3sito de turba. No extremo oeste desta subcunca varios regatos xorden do coluvi\u00f3n desenvolvido na metade inferior da ladeira de ofitas. Dous deles son continuos e de caudal apreciable, desaparecendo en dous sumidoiros situados ao Nor-Noroeste. Existen algunhas depresi\u00f3ns onde aflora a auga e orixina medios turbosos. Ademais, un terceiro arroio intermitente no fondo dun lixeiro cavorco recolle a escorrent\u00eda difusa que descende dende o centro da subcunca ata un sumidoiro na parte sur.<\/li>\n<\/ul>\n

    Segundo a bibliograf\u00eda e os testemu\u00f1os de persoas co\u00f1ecedoras da zona, o lugar sufriu unha profunda transformaci\u00f3n, en particular nos \u00faltimos 30 anos.<\/p>\n

    Na actualidade a \u00e1rea at\u00f3pase recuberta fundamentalmente por prados, con enclaves de medios turbosos e arroios. A verdadeira turbeira de Belate \u00e1chase na parte sur e corresponde a unha m\u00ednima parte da \u00e1rea delimitada (0,255 ha). Hoxe en d\u00eda apenas ten vestixios de vexetaci\u00f3n higroturbosa, pero a\u00ednda conta cun importante dep\u00f3sito de turba.<\/p>\n

    A construci\u00f3n da estrada provocou que as augas que afloran ao p\u00e9 das ladeiras do monte Matracola se drenen na actualidade cara ao Sur, pola cuneta da estrada, un\u00edndose \u00e1s da cuneta do outro lado de a estrada. Orixinariamente, estas augas alimentar\u00edan a subcunca principal.<\/p>\n

    VALORES M\u00c1IS RELEVANTES<\/dt>

    Singularidade<\/strong><\/span>
    \nBelate alberga un dos dep\u00f3sitos de turba m\u00e1is importantes de Navarra.<\/p>\n

    Valores biol\u00f3xicos e ecol\u00f3xicos<\/strong><\/span>
    \nDestaca a presenza de especies de flora de especial relevancia como son Alopecurus geniculatus<\/em>, Barbarea intermedia<\/em>, Carex brizoides<\/em>, Carex hostiana<\/em>, Equisetum fluviatile, Arnica montana<\/em> ou Senecio doronicum<\/em>.<\/p>\n

    \u00c9 ademais un enclave importante para a conservaci\u00f3n dos H\u00e1bitats de Interese Comunitario 6410 e 7140.<\/p>\n

    Valores hist\u00f3ricos e paleoecol\u00f3xicos<\/strong><\/span>
    \nExiste un estudio palinol\u00f3xico deste dep\u00f3sito (Pe\u00f1alba 1989), constitu\u00edndo polo tanto unha das bases do non demasiado extenso co\u00f1ecemento da evoluci\u00f3n da vexetaci\u00f3n do Norte de o Cuaternario. \u00c9 un arquivo hist\u00f3rico de grande interese para o co\u00f1ecemento do clima e a vexetaci\u00f3n do pasado e do impacto da presenza humana na rexi\u00f3n.<\/p>\n

    H\u00e1bitats de Interese Comunitario<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n
    H\u00e1bitat<\/strong><\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
    6230*<\/td>\nFormaci\u00f3ns herb\u00e1ceas con Nardus<\/em>, con numerosas especies, sobre substratos sil\u00edceos de zonas monta\u00f1osas (e de zonas submonta\u00f1osas da Europa continental)<\/td>\n<\/tr>\n
    6410<\/td>\nPrados con molinias sobre substratos calcarios, turbosos ou arxilolimosos (Molinion caeruleae<\/em>)<\/td>\n<\/tr>\n
    7140<\/td>\n‘Mires’ de transici\u00f3n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

     <\/p>\n

    Flora<\/strong><\/span>
    \nNos distintos ambientes mostrados no enclave de Belate detect\u00e1ronse un total de 204 tax\u00f3ns (167 vasculares e 37 bri\u00f3fitos), a\u00ednda que alg\u00fans deles citados por Biurrun (1999) e Heras (1992) non foron vistos posteriormente, como por exemplo Menyanthes trifoliata<\/em>.<\/p>\n

    Belate alberga a maior parte das especie propias de turbeiras e medios turbosos de Navarra. Tax\u00f3ns turf\u00f3filos destacados son Eriophorum angustifolium<\/em> e Carex hostiana<\/em>; \u00e9 interesante tam\u00e9n mencionar a existencia neste enclave de especies raras propias de pasteiros higr\u00f3filos (Carex brizoides<\/em>, Senecio doronicum<\/em>) e de solos encharcados e nitrificados (Alopecurus geniculatus<\/em>, Barbarea intermedia<\/em>).<\/p>\n

    Fauna<\/strong><\/span>
    \nBelate alberga especies como para que se considere unha \u00e1rea de especial interese para a conservaci\u00f3n dos odonatos en Navarra. Destacan sobre todo tres especies; Coenagrion mercuriale, Coenagrion scitulum e Sympetrum flaveolum<\/em>. Coenagrion mercuriale<\/em> incl\u00faese no Anexo II da Directiva H\u00e1bitats , ademais de recollerse na categor\u00eda de “vulnerable” no Libro Vermello dos Invertebrados de Espa\u00f1a. Tanto Coenagrion scitulum<\/em> como Sympetrum flaveolum<\/em> est\u00e1n inclu\u00eddos no Libro Vermello dos Invertebrados de Espa\u00f1a con la categoria UICN de “Vulnerable”. Belate destaca ademais por albergar o cole\u00f3ptero Rosalia alpina, <\/em>inclu\u00eddo no Anexo II de va H\u00e1bitats, no arboredo de interese ecol\u00f3xico que rodea o enclave.<\/p>\n<\/dd>

    ESTADO ACTUAL<\/dt>

    O enclave de Belate sufriu importantes alteraci\u00f3ns, de forma que a vexetaci\u00f3n propia de turbeiras se perdeu en boa parte do enclave.<\/p>\n

    Nos \u00faltimos anos, lev\u00e1ronse a cabo no enclave distintas iniciativas para a mellora da s\u00faa conservaci\u00f3n. No ano 2001 efectu\u00e1ronse dous cerramentos nas \u00e1reas de Belate que manti\u00f1an poboaci\u00f3ns de esfagnos, ao obxecto de exclu\u00edr o gando. Estes cerramentos acomet\u00e9ronse dentro do marco do proxecto financiado por CEDERNA (Eduardo Gonz\u00e1lez). 1999-2001 “Proxecto de valorizaci\u00f3n e restauraci\u00f3n de patrimonio natural, art\u00edstico e hist\u00f3rico”.<\/p>\n

    En 2008 e base\u00e1ndose nos traballos anteriores executouse o “Proxecto de restauraci\u00f3n da turbeira de Belate” (Gesti\u00f3n Ambiental de Navarra, Goberno de Navarra) financiado a trav\u00e9s do convenio de colaboraci\u00f3n entre Obra Social a Caixa e o Goberno de Navarra. Con este proxecto pretend\u00edase restaurar as condici\u00f3ns necesarias para a rexeneraci\u00f3n a longo prazo da vexetaci\u00f3n turb\u00f3xena do enclave e, conseguintemente, a protecci\u00f3n do dep\u00f3sito de turba, a trav\u00e9s da realizaci\u00f3n de actuaci\u00f3ns para restaurar a din\u00e1mica hidrol\u00f3xica do humidal por un lado, e o establecemento dunhas directrices de xesti\u00f3n gandeira da zona h\u00famida por outro. Estas medidas complement\u00e1ronse cun programa de monitorizaci\u00f3n que permit\u00eda avaliar a idoneidade das medidas levadas a cabo e, no seu caso, a necesidade de adecuaci\u00f3n ou modificaci\u00f3n destas no futuro.<\/p>\n

    Tam\u00e9n se aproveitou a acci\u00f3n de restauraci\u00f3n co fin de difundir os valores naturais das turbeiras, nun marco como o LIC de Belate, que presenta quizais as m\u00e1is valiosas representaci\u00f3ns destes h\u00e1bitats do territorio navarro.<\/p>\n

    Pasados 5 anos dende a finalizaci\u00f3n dos traballos, p\u00f3dese conclu\u00edr que as acci\u00f3ns realizadas supuxeron un cambio importante no estado da turbeira. De feito, observouse o desenvolvemento das comunidades vexetais asociadas a zonas turbosas<\/p>\n<\/dd>

    DIRECTRICES PARA A XESTI\u00d3N E A CONSERVACI\u00d3N<\/dt>

    No enclave queda pendente a realizaci\u00f3n de novas actuaci\u00f3ns de restauraci\u00f3n hidrol\u00f3xica en \u00e1reas onde previamente non se actuara. Tam\u00e9n \u00e9 importante a correci\u00f3n de cami\u00f1os para veh\u00edculos que atravesan zonas encharcadizas. \u00c9 necesario tam\u00e9n continuar coa regulaci\u00f3n da xesti\u00f3n gandeira co obxectivo prioritario de conservar os h\u00e1bitats de zonas h\u00famidas. Ser\u00eda conveniente ademais a realizaci\u00f3n dun proxecto piloto para a recuperaci\u00f3n da vexetaci\u00f3n de zonas turbosas naquelas zonas onde esta se perdeu e a s\u00faa rexeneraci\u00f3n natural resulta complicada. Por \u00faltimo, faise necesario continuar coas acci\u00f3ns de valorizaci\u00f3n do enclave<\/p>\n<\/dd>

    FOTOS<\/dt>

    \"belate\"<\/a><\/p>\n<\/dd><\/dl>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Este enclave \u00e9 unha \u00e1rea complexa de m\u00e1is de 40 ha, situada nun val pechado (“O Cerrado) e rodeado por cumios entre 900 e 1.400 m, na divisoria de augas cant\u00e1brico-mediterr\u00e1nea. \u00c9 un mosaico de medios turbosos, \u00e1reas de solos secos e un dep\u00f3sito turboso situados nunha cunca pechada drenada por un regueiro que […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":992,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"page-template-left-nav.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2482","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2482"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2482\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11994,"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2482\/revisions\/11994"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lifetremedal.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}